GEZİ

Dinlerin ayırdığı insanları mezar taşında buluşturan bir Zagreb şaheseri: Mirogoy Mezarlığı…

Suat TAŞPINAR yazdı: Bir arkadaşım, “İnsanın böyle mezarlıkları görünce düşüp ölesi geliyor” demişti. Moskova’daki Novodeviçi Mezarlığı’nda, muhteşem heykellerden ibaret mezartaşlarının arasında dolaşıyorduk hayranlıkla. Nazım Hikmet’in kabrini ziyaret etmiştik. Müze-mezarlıkta tuhaf bir huzur duygusuyla kabirden kabire yürüyorduk.

Benzer duyguyu yıllar içinde birkaç mezarlıkta daha yaşadım: Buenos Aires’de Recoleta mezarlığı… New Orleans’da St. Louis mezarlığı… Havana’da Colon mezarlığı… Paris’te Père Lachaise mezarlığında…

20161103_151938_1478271691978_resized

Zagreb’de Mirogoy (Yazılışı Mirogoj) mezarlığını sükut içinde dolaşırken, “mezarların kardeşliğine” bir halka daha eklediğimi düşündüm.

Yaz sonunda, tüm turistik broşülerde “Zagreb’de ziyaret edilmesi gereken yerlerin olmazsa olmazı” diye zikredilen Mirogoy’a gitmeye niyetlendiğimde, evsahibi Davor, “Bence 1 Kasım’ı bekle” demişti.

20161103_151613_1478271692623_resized

Nedenini sorduğumda, “O gün Azizler Günü’dür. Herkes mezarlığa özel hazırlanmış çiçeklerle gider. Mumlar, kandiller yakılır. Mezarlık bir çiçek bahçesine döner. O manzarayı görmelisin” demişti.

Nasihatını dinledim. Ama 1 Kasım günü mezarlığın yakınına bile arabayla yanaşamayacak kadar mahşeri kalabalığı görünce gidemedim. Ertesi gün, güneşin altın sonbaharı müjdelediği bir öğleden sonra sessizliğinde menzile vardım.

20161103_152106_1478271691422_resized

Yahya Kemal’in dizeleri kulaklarımda, adımladım mezarlığı:

20161103_145203_1478271695243_resized“hafız’ın kabri olan bahçede bir gül varmış;
yeniden her gün açarmış, kanayan rengiyle.
gece, bülbül ağaran vakte kadar ağlarmış
eski şiraz’ı hayâl ettiren âhengiyle.

ölüm âsûde bahar ülkesidir bir rinde;
gönlü her yerde buhurdan gibi yıllarca tüter.
ve serin serviler altında kalan kabrinde
her seher bir gül açar; her gece bir bülbül öter.”

1876’da kurulmuş Mirogoy mezarlığı. Hırvat dil bilimci, aydın Ljudevit Gaj, sahibi olduğu araziye “ölümsüz bir mezarlık” kurup Zagreb’e armağa etmeye karar vermiş. Mimar Hermann Bollé’nin elinden çıkmış. 1929’da kilisesi, uzayıp giden kubbeleri ile bugünkü tarihi kimliği ile vücut bulmuş mezarlık. Ve gün bugündür tarihi mimariye sahip çekirdeğin dışına çıkıp genişlemiş.

20161103_145436_1478271694594_resized

Fotoğraflar, Mirogoy’un güzelliğini anlatmak için kafi. Kelimlerle boğuşmak boş. Sadece bu mezarlığa adım atmak, mezar taşlarının arasında, kubbelerin altında yürümek ve sizde uyandırdığı özel duygulara kulak vermek… Size tavsiye edeceğim, bundan ibaret. Bir de, ölülerine sahip çıkmayan, saygı duymayanlardan dirilerine saygı beklememek gerektiği üzerine biraz olsun düşünmek…

20161103_142508_1478271697468_resized

20161103_143853_1478271695991_resizedVe de benim açımdan Mirogoy’u eşsiz kılan, hatta muazzam mimari güzelliğinin ötesine taşıyan özellik: Bu mezarlıkta Hırvatistan’ın yan yana yaşama kültürünün, bir potada erimeden aynı mozayikte farkılığını muhafaza ederek var olmanın mesajını verecek manzaralar göreceksiniz. Kast ettiğim, Katoliğinden Müslümanına, Musevisinden Ortodoksuna, farklı inançlardan insanların yen yana huzur içinde yattığı bir mezarlık olması…

20161103_143702_resized

Hatta o kadar ki, Müslüman bir kadın ile Hıristiyan eşinin aynı mermer kaidenin altında yattığı bir mezarlığın ortak mezartaşında hilal ile haçın o mermere birlikte işlenmiş halini görmek, hayattan ve insandan yana umudu kesmemenin habercisi olabiliyor…

20161103_151832_1478271692280_resized

Zagreb’e yolunuz düşerse Mirogoy mezarlığını muhakkak görün. Size ölümden çok “hayat” üzerine düşünme ve umutlanma imkanı verecektir…

20161103_150523_1478271693847_resized20161103_143826_1478271696539_resized20161103_142508_1478271697468_resized

İlginizi Çekebilir

Bir Cevap Yazın

Email adresiniz sitede görünmeyecek! Zorunlu alanları doldurun: *

HTML kodu kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>