Türkiye’de yıllardır kafa karıştıran ‘Menemen soğanlı mı olur soğansız mı’ tartışmasının bir benzeri Balkan coğrafyasında börek üzerinden sürüyor. Bölgenin en bilinen lezzetlerinden böreğe ilişkin, ‘Etli mi olur yoksa etsiz mi’ sorusuna cevap aranıyor.
AA’nın aktardığına göre Bosna Hersek’te ‘Boşnak böreği’ olarak kalıplaşan tarif için ‘Kesinlikle etli olur’ denirken, Karadağ ve Hırvatistan’da ise ‘Yufkanın içerisine ne konulursa konulsun börek olur’ tezi savunuluyor.
Turistlerin ‘Boşnak böreği’ yemek için hususi olarak geldiği Bosna Hersek işin sırrını çözmüş gibi görünüyor. Bosna Hersek’te yufkaya sarılmış ete ‘börek’ denirken, peynir, patates, ıspanaklı olan yufka için yerel dilde özel isimler kullanılıyor.
Börek ustası Mediha Eskic 25 yıldır bu işle uğraştığını ve böreğin kesinlikle etli olduğunu belirtiyor: “Böreğin de kuşbaşılı, tavuklu veya kıyma-patates karışımı çeşitleri var ama neticede hepsi et.”
Börekçi Muamer Beciri de babadan kalma dükkanlarının 65 yıldır çalıştığını aktarıyor: “Üçüncü kuşak börekçiyim. Bizde börek ‘börektir’ ve etlidir.”
Karadağ’da börek etsiz de olur
Karadağ’ın başkenti Podgorica’daki en tanınmış börekçilerden Fetah Mahmutovic de ‘Podgorica böreği’nin meşhur olduğuna işaret ederek, böreğin bölgelere göre farklılık gösterdiğini söylüyor: “Kuzey Makedonya, Kosova, Bosna Hersek farklı yapar. Havanın soğuk olduğu yerlerde yağlı börek yaparız. Bizde etlinin yanı sıra peynirli, ıspanaklı ve patatesli olan da börektir.”
Mahmutovic, böreğin yalnızca etli olduğunu sadece Bosna Hersek’in savunduğunu belirterek, kardeşinin havuçlu, sucuklu, pırasalı ve zencefilli börek de yaptığını aktardı.
Karadağlı börekçi, hayattaki tek sıkıntının bu soruya cevap bulmak olması temennisinde bulundu.
Hırvatistan’da yufkaya ne sarılırsa börektir
Hırvatistan’ın başkenti Zagreb’deki Merak Börekçisi’ni işleten Amela Jasarevic ise böreğin etli olduğunu ifade ediyor: “Etli olan börektir, ‘gerisi börekçik’. Börek etle eş anlamlıdır. İşin içine patates girse bile yanında kıyma vardır. Yine sarımsağa da kıyma eşlik eder.”
Ancak Hırvatistan’da ‘yufkanın içine ne sarılırsa sarılsın börektir’ anlayışının olduğunu vurgulayan Jasarevic, bu yanlış anlamayı çözmek için mücadele verdiğini belirtti.
