Suat Taşpınar, Dünya gazetesi için Zagreb’den yazdı:
Hikayenin en kısa şekli ve vurucu spotu şöyle: 19 yaşındayken Hırvatistan’da eski BMW3’ü evinin garajında elektrikli otomobile çeviren genç, bugün 3 milyar doları aşan servetiyle zirvede. Elon Musk’ın fırsatlar ülkesi ABD’de nispeten kolay başardığını, o bir göçmen çocuğu olarak onca zorluğa rağmen başarabilmiş bir Hırvat genç. Henüz 35 yaşında. Gidecek çok yolu var. “Hyper car” denince dünyada akla gelen ilk isim olan Mate, başarı tüyosu sorulduğunda, “Kısa yol yok, herkes kendi yolunu kendi bulmalı” diyor.
Adı Mate Rimac. (Rimats diye okunuyor) 1988’de Bosna Hersek’te Hırvat bir ailenin çocuğu olarak doğuyor. Yugoslavya çatırdayıp iç savaş çanları çalmaya başlayınca, aile 1991’de göçmen olarak Almanya’ya sığınıyor. Baba inşaat işçisi, anne temizlikçi. 9 yıl sonra, anavatan Hırvatistan’a dönüyorlar. Zagreb yakınlarına yerleşiyorlar.
Arabalara ve elektroniğe meraklı. Öğretmeni onu bir elektronik innovasyon yarışmasına katılmaya teşvik ediyor. Kazanıyor. İki patent alıyor. İlk parasıyla, 18 yaşında yarışlara katılmak için 1984 model bir BMW3 alıyor. Yarışta içten yanmalı motoru patlayınca, o dönem yıldızı parlayan Elon Musk’ın Tesla’sına öykünüp, külüstür BMW’sini elektrikli otomobile dönüştürmeyi kafaya koyuyor, başarıyor. O araçla rekor üstüne rekor kırıyor. İşte Mate’nin önlenemez yükselişi böylece başlıyor. Zagreb’de devam ettiği üniversiteyi de bırakıyor ve iş hayatına tam gaz giriyor.
Hırvatistan’da bir garajdan çıkan, soyadını verdiği Rimac şirketi, lüks elektrikli araba pazarını domine ediyor. Abu Dabi kraliyet ailesinin bir üyesinin verdiği ilk siparişle işler açılıyor. Şirketi BAE’ya taşıma tekliflerini reddediyor: “Hırvatistan’da mutluyum!” 2011 Frankfurt Otomobil Fuarı’nda devlerin arasında görünüyor. Sadece özel müşterilere, lüks otomobiller üretiyor. Seri üretim derdi yok.
2011’de faaliyete başlayan Rimac fabrikası bugün Hırvat otomobil devi. Bin 600 çalışanı olan çok özel bir şirket. VW grubu, Bugatti’nin yüzde 55 hisssesini Rimac’a devrederek ortaklık kurdu. Porsche AG, Hyundai-Kia dahil, dünya devlerinden yatırım alıyor. Ürettiği elektrikli araç teknolojilerine Porsche, Hyundai, Kia, Renault, Jaguar, Aston Martin, SEAT müşteri.
Mate, çok kısa sürede çok büyük iş başardıklarını kabul ediyor. Hatta genç yaşta piyasada ciddiye alınmak için sakal bırakmak zorunda kaldığını itiraf ediyor. “Tesla ile yarışmak”ve kitlesel üretime geçmek için yatırım tekliflerini reddediyor. “DVD’ler yoldayken bir VHS şirketi kurmaya ne gerek var?” diyor. Robot taksilerden yüksek teknoloji e-bisikletlere kadar farklı alanlara yoğunlaşıyor.
Rimac’ın ürettiği dünyanın en hızlı elektrikli lüks spor arabası (2 bin beygir gücünde) Nevara 2,4 milyon dolar değerinde. Bu yıl test sürüşlerinde Formula 1 şampiyonu Red Bull Racing RB8’yi geçerek manşetlere çıktı. Saatte 412 kilometreye kadar çıkabiliyor. Bu yıl sonuna kadar ilk müşterisine teslim edilecek.
Bugatti Rimac ortak şirketinin başında olan Mate Rimac, yakında şirketi borsaya kota ederek 5 milyon euro piyasa değerini görmeye hazırlanıyor. Yüzde 60’lık şirket payıyla da kendi serveti 3,6 miyar dolara çıkacak.
Elon Musk, hiçbir alakası olmadan, tüm zamanların en büyük mucitlerinden Nikola Tesla’nın adını şirketine koyarak zirveye çıktı. Mate Rimac ise, Tesla’nın çıktığı toprakların çocuğu olarak, onun adına daha da yakışır bir başarı öyküsünün taşlarını döşedi. Otomotiv sanayinin “sıfır” olduğu bir ülkeden dünyanın “hyper car” imparatoru oldu. Üstelik bunu vatanını, Hırvatistan’ı terk etmeden yaptı. “ABD’ye gel” çağrılarına kulak tıkadı. “Bu ülkede bir şey olmaz, kaç kurtul” diyen dostlarına rağmen yaptı. Belki de Musk kadar PR işinde başarılı olmadığı için adı sadece “meraklı çevrelerinde” efsane. Manşetlerde pek görünmüyor. Ama bu Hırvat gencinin adını, yeni başarılarıyla daha sık duyacağız, emin olun.
