Akdeniz mutfağının en eski sebzelerinden biri olan pazı, Türkiye ile Hırvatistan arasında beklenmedik bir gastronomik köprü kuruyor. Türklerin zeytinyağlısını, böreğini, kavurmasını yaptığı pazı, Hırvatistan’da ise “blitva” adıyla biliniyor. Özellikle Adriyatik kıyısındaki Dalmaçya bölgesinde blitva, balık sofralarının vazgeçilmez eşlikçisi olarak kabul ediliyor. Hatta birçok Hırvat için ızgara balığın yanında blitva olmadan yemek eksik sayılıyor.
Pazının hikâyesi aslında ne Türk ne de Hırvat mutfağıyla başlıyor. Bitkinin kökeni Doğu Akdeniz’e uzanıyor. Antik Yunanlar ve Romalılar tarafından yetiştirilen pazı, yüzyıllar boyunca Akdeniz havzasının dört bir yanına yayıldı. Osmanlı mutfağında olduğu kadar Dalmaçya kıyılarındaki Venedik etkisindeki mutfaklarda da kendine yer buldu. Bu nedenle bugün İzmir’deki bir sofrada görülen pazı yemeği ile Split veya Dubrovnik’te servis edilen blitva arasında şaşırtıcı benzerlikler bulunuyor.
Bununla birlikte iki ülkenin pazıya yaklaşımı farklı. Türk mutfağı pazıyı çoğu zaman ana yemek haline getirirken, Hırvat mutfağında blitva genellikle garnitür olarak hazırlanıyor. Hırvatlar pazıyı patates, sarımsak ve zeytinyağıyla karıştırarak servis ediyor. Türkiye’de ise pirinçli zeytinyağlı pazı, pazı sarması veya yumurtalı pazı kavurması daha yaygın. Aynı bitki, iki farklı kültürde farklı yorumlarla sofralara geliyor.
Hırvat usulü blitva tarifi
Malzemeler:
- 1 kg pazı
- 500 gram patates
- 4 diş sarımsak
- 5 yemek kaşığı zeytinyağı
- Tuz
Hazırlanışı:
Patatesleri küp küp doğrayıp haşlayın. Ayrı bir tencerede iri doğranmış pazıları birkaç dakika haşlayın. Suyunu süzdükten sonra patateslerle karıştırın. Ezilmiş sarımsak, zeytinyağı ve tuzu ekleyerek harmanlayın. Dalmaçya usulünde genellikle ızgara levrek, çipura veya sardalyanın yanında servis edilir.
Türk usulü zeytinyağlı pazı
Malzemeler:
- 1 demet pazı
- 1 çay bardağı pirinç
- 1 adet kuru soğan
- 3 yemek kaşığı zeytinyağı
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- Tuz
- Karabiber
- 1 su bardağı sıcak su
Hazırlanışı:
Soğanı zeytinyağında kavurun. Salçayı ekleyip birkaç dakika çevirin. Yıkanmış pirinci ilave edin. Doğranmış pazıları ekledikten sonra sıcak suyu koyun. Tuz ve karabiberle tatlandırın. Kısık ateşte pirinçler yumuşayana kadar yaklaşık 20 dakika pişirin. Soğuduktan sonra üzerine biraz limon sıkarak servis edin. Türkiye’nin Ege ve Marmara bölgelerinde bu yemek uzun yıllardır ev sofralarının klasiklerinden biri olarak hazırlanıyor.
